Domates Bitkisi, Ozelikleri ve Domatesin Ilginc Tarihi - Gulucuk.NET Forum
Gulucuk.NET Forum


Go Back   Gulucuk.NET Forum > Gulucuk.Net ~Genel ve Güncel Kategori~ > Serbest Kürsü > Bitkiler Alemi



Konu Bilgileri
Kısayollar
Konu Basligi Domates Bitkisi, Ozelikleri ve Domatesin Ilginc Tarihi
Cevaplar
0
Sonraki Konu
sonraki Konu
Görüntüleyenler
 
Görüntüleme
110
Önceki Konu
önceki Konu

Yeni Konu aç Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 03-19-2019   #1
Üye
Avatar Yok

Gulucuk Forum - Chat ve Sohbet Forum Sitesi.
Üye No: 1029
Üyelik tarihi: Feb 2019
Üye Grubu: Üye
Mesajlar: 389
Konular: 345
Şube: Balıkesir Şubesi
İlişki Durumu: İlişkisi Yok
Ruh Hali:  Cok Sinirli
Tuttuğu Takım:

Level: 18 [♥ Bé-Yêu ♥♥ Bé-Yêu ♥]
Paylaşım: 86 / 434
Güç: 129 / 673
Tecrübe: 37%

Teşekkürler: 51
20 Mesajına 22 Kere Teşekkür Edildi
REP Gücü : 1
REP Puanı : 10
REP Seviyesi : CeReN is on a distinguished road
Standart Domates Bitkisi, Ozelikleri ve Domatesin Ilginc Tarihi

Domates, ilginc bir tarihe sahip besleyici ve cekici bir meyvedir. Bir zamanlar zehirli oldugu dusunulen domates simdi bircok yemegin temel maddesidir. Gecmistekilerle kiyaslanirsa gunumuzdeki domateslerin lezzeti eksIktir. Modern islah teknikleri ile bircok hastaliga direncli olan guzel ve saglam meyveler uretmistir ancak tadi feda edilmistir. Arastirmacilar, en lezzetli domateslerin tadina katkida bulunan on uc kimyasal madde kesfetmistir. Kimyasallari kodlayan genleri elde etmek icin secici bir sekilde domates yetistirmek icin planlar yapilmistir. Bilim insanlarinin amaci domateslere ozlenen tadi geri kazandirmaktir.

Solanaceae (Patlicangiller) Familyasi
Solanaceae (Patlicangiller) familyasinda (ailesinde) yer alan domatesin bilimsel adi Solanum lycopersicum’dur. Ekonomik olarak onemli olan Patlicangillerin bazi uyeleri zehirlidir ancak cogu yenilebilir. Patates, patlican, aci biber, dolmalik biber ve tomatillos (MeksIka’ya has kabuk domates) gibi sebze ya da meyvelerin hepsi de Solanaceae familyasindandir. Bunlarin disinda Solanaceae ailesi petunyalar ve guveyfenerlerinin de dahil oldugu sus bitkilerini icerir. Adi giderek daha fazlaca duyulan, kirmizi kucuk meyveleri olan kurt uzumu ya da goji berry bitkisi de Solanaceae familyasina aittir. Ayrica tutun bitkisi, patlicangillerin olumcul bir uyesidir.

Domates Bitkisi
Domates sari cicekli bir bitkidir. Bir sapin uzerinde 3 ile 12 arasi cicek bulunur. Salkim biciminde olan ciceklerin dollenmesinden sonra ortaya cikan urun yani yemeklerde kullandigimiz domates, bitkinin meyvesidir. YaklasIk 150 cesidi bulunmakta olan domates bitkisinin anavatani Guney ve Orta Amerika’dir. YaklasIk 1–3 metre arasi uzayabilen domates bitkisi bilesIk yapraklidir. Tuylu olan bilesIk yapraklar 5 ile 9 arasi kucuk yaprakciktan olusur. Cinsine gore degismekle beraber bitki ekildigi toprakta ya sirik ya da yer (bodur ya da oturak) tipi domates sekilde buyutulur ve her ikisinin de gubre, bakim ihtiyaci farklidir.
Domates bitkisi sicak ve ilik iklimleri sever. Sicaklik 10 santigrat derecenin altina iner ya da 30 santigradin uzerine cikarsa tozlasmada ve dollenmede sorunlar ortaya cikar. Boyle olunca bitki meyve tutmaz. Hava nemi % 70 olmali, bitki hic olmazsa 6 saat direkt gunes isigi alan yerlerde yetistirilmelidir. Su tutabilen, gecirgen ve derin, organik besinlerin zengin oldugu pH 5–7 olan hafifce asidik topraklarda iyi yetisir. Sirik tipi domates yetistiriliyorsa 30 ya da 35 cm boylanan bitki ikinci capanin ardindan ogle vakitlerinde govdeler kaldirilip siriga baglanmalidir. Genellikle meyvelerin rengi pembeye donuk yesil ya da pembe renk aldiginda hasat etmek gerekir. Hasat gecikirse bitki yaslanir, meyvelerinin kalitesi duser, yeni cicekler ve surgunler veremez.

Yabani Domates Cinsleri
Domatesin yabani cinsleri de bulunmaktadir. Bu cinslerin meyveleri kulturu yapilan cinslerden daha kucuktur, bazilarinin meyvesi yenilebilse de bazilarinin meyvesi zehirlidir. Yabani domates olarak bilinen bu turlerin meyveleri tanimlanmadan ve guvenli olup olmadigi bilinmeden yenmemelidir. Bugunku domateslerin rengi sari olan yabani versiyonlarinin Peru’dan geldigi dusunulmektedir. Kristof Kolomb oncesinde MeksIka’da yetistirilmistir. Kulturu yapilan domates bitkiler muhtemelen on altinci yuzyilin baslarinda Ispanyol kasifler tarafindan Avrupa’ya goturulmustur. On sekizinci yuzyilda Avrupa’dan dogu Kuzey Amerika’ya tanitilmistir.
Domates meyvesi Anadolu’da yaklasIk 150 yildan beri bilinmekte ve kullanilmaktadir. Anadolu’nun guney bolgelerine Halep’ten Osmanli doneminde getirilmis ve diger bolgelere dagilmistir. Bugun ulkemizin neredeyse tum bolgelerinde yetistirilmektedir. Avrupa’dan yayilmis olsa da Cin, Turkiye, Misir, Hindistan, ABD gibi bazi ulkeler dunyanin onemli domates ureticileri arasinda yer almaktadir. Turkiye uretimde dorduncu, ihracatta besinci siradadir. Ihracati daha cok Avrupa, Orta Dogu ve Rusya pazarlarina yapilmaktadir.

Domatesin Besin Degerleri
Domatesin modern, kulturu yapilmis turleri saglikli ve besleyicidir. Domates cesitlerinin cogu likopen adi verilen bir pigmentin varligindan dolayi koyu kirmizi veya turuncu kirmizidir. Bu pigment karotenoidler grubundadir ve mukemmel bir antioksidandir. Domates ayrica vucudumuzda A vitaminine donusturulen beta-karoten olarak bilinen turuncu bir pigment icerir. Bir arastirmaya gore domates, avokado veya zeytinyagi gibi saglikli yaglarla birlikte yenildiginde, vucudun domateslerdeki karotenoid fitokimyasallari absorpsiyonu 2 ile 15 kat artmaktadir.
Likopen (ozellikle domates pismis haldeyken) birkac yil oncesine kadar prostat kanserini onleyen bir kimyasal madde olarak tanitilmistir. Daha yeni arastirmalar ise mutevazi bir faydasi olsa da bu kimyasalin kanser gelisimi uzerindeki etkisinin bir zamanlar sanildigi kadar guclu olamayacagini gostermektedir. Emziren anneler domates urunlerini yediginde anne sutlerinde bulunan likopen konsantrasyonu artmaktadir. Likopenin baska yararlari da olabilir ancak daha fazla arastirilmaya ihtiyac vardir.
Cig domatesler cok iyi bir C vitamini ve iyi bir K vitamini kaynagidir. Bilinmelidir ki domates de dahil olmak uzere yiyecekler pisirilirken C vitamini seviyesi azalmaktadir. Domatesin meyveleri ayni zamanda iyi bir potasyum kaynagidir. Bir bardak domates suyu 534 miligram potasyum icerir ve 1/2 bardak domates sosu 454 miligram icerir. Daha kucuk miktarda fakat yine de faydali baska besin maddeleri de icerir.

Zehirli Meyve: Domates
On altinci yuzyilda, onde gelen Avrupali bir herbalist (bitki uzmani) kultur domateslerinin, o zamanlar kotu bir une sahip olan Solanaceae familyasina ait oldugu icin zehirli olmalari gerektigini iddia etmistir. Bu iddiaya yillarca itiraz edilmemis, sus bitkisi olarak domates bitkileri yetistirilmis ancak meyveleri yenmemis. Meyveler yiyecek olarak kullanilmaya baslandiktan sonra bile, potansiyel olarak tehlikeli olduklari fikri devam etmistir.
Amerika’da cikan bir dergiye gore bir zamanlar zehirli elma olarak bilinen domatesi yani bitkinin meyvesini yiyen bazi zengin Avrupalilar olmustur. Artik o insanlarin aslinda kalayli kaplardan dolayi zehirlendikleri bilinmektedir. Bu insanlar domatesli bir yemegin bulundugu kalayli kaplardaki yemekten sizan asitli sularin kursunu aciga cikartmasi nedeniyle, kursun zehirlenmesinden olmustur. Daha fakir insanlar guvende olmustur cunku kalayli kaplar almaya gucleri yetmemistir. Kalayli kaplar bir zamanlar kalay ve kursun alasimindan yapilmaktayken gunumuzde kalayin kursun yerine antimon gibi baska elementlerle alasimi kullanilmaktadir.

Boynuzlu Domates Tirtili: Manduca Quinquemaculata
Domates tarihinde bir baska ilginc olay ise New York’ta 1830’larda olmustur. Boynuzlu domates kurdu veya tirtili olarak da bilinen cok buyuk bir tirtil istilasi nedeniyle domateslerin zehirli oldugu dusunulmustur. Tirtilin yalnizca toksIk oldugu dusunulmemis ayni zamanda uzerlerinde surundukce domatesleri zehirledigi de varsayilmistir. Boynuzlu domates tirtili bes benekli sahin guvelerinin ya da veya Manduca quinquemaculata’nin larva seklidir. Larvalarin agirlikli olarak yesil rengi ve dallarin alt tarafina yapisma aliskanliklari, kamuflaj islemine yardimci olur. Bu bahce zararlilarinin baslica besinleri domates ve diger patlicangil bitkilerinin yapraklaridir ancak bazen meyveleri de yiyebilirler.
Yesil renkli boynuzlu domates tirtili gorunus olarak tutun tirtilina benzer. Ondan ayrilan ozelligi vucudunda V seklinde sari-beyaz isaretlere sahip olmasidir. Ayrica son karin segmentinde bulunan boynuz seklindeki kucuk cikinti tutun tirtilinda kirmizimsi iken domates tirtilinda siyahtir. Boynuzlu domates larvasi etkileyici bir gorunume sahiptir. Bu yonuyle 1830’lar yasayan insanlarin neden igrendiklerini ve hatta domates bitkileri uzerinde surunen dev tirtillarin istilasindan neden korktuklarini hayal etmek kolaydir. Sonraki yuzyilda bu can sIkici larvalarin tehlikeli ya da zehirli olmadigi anlasilmistir.

Ata Yadigari Domatesler
Ata yadigari domatesler melez olmayan bir domates cesididir. Ata yadigari tohumlardan uretilen domateslerin hastaliklara direnci melezlerden daha azdir. Giderek daha populer hale gelen ata yadigari domateslerin lezzeti cok zengindir ama raf omru kisadir. Miras ya da ata yadigari domates tanimi biraz degisir. Genel olarak bu terim en az elli yil once ortaya cikan ve bazen Ikinci Dunya Savasi’ndan once ortaya cikan eski bir cesidi ifade eder. Bitki, insan mudahalesi olmaksizin dogal olarak tozlasir, bu surec acik tozlasma olarak bilinir. En iyi bitkilerin tohumlari genellikle bir nesil domates yetistiricisinden digerine aktarilir.
Yadigar domatesler kirmizi disinda olgunlastiginda cesitli renklerdedir ve genellikle lekeli veya cizgili bir gorunume sahiptir. Cogu kez kalin degil ince kabukludur ve bu nedenle modern domates cesitlerinden daha hassastir. Kirmizidan baska bir renkte olan her domatesin ata yadigari domates olmasi gerekmez. Modern domateslerin de sari ve cok renkli versiyonlari mevcuttur. Yadigar domatesler de bazen daha kucuk ve daha narin olmak yerine modern, melez domatesler gibi kirmizi, buyuk ve saglam olabilir.
Bircok kisi icin, modern domateslerden en onemli farki yogun lezzetidir. Bitkinin buyudugu topragin bilesimi ve meyvenin tazeligi gibi faktorler de tadi etkiler. Modern bir domatesin tadinin ata yadigari olandan daha iyi olmasi da mumkundur. Kulturel miras olan domatesler genellikle tarlada acik ortamda yetistirilir. Bu, cogu alanda yalnizca buyume mevsimi boyunca mevcut olacaklari anlamina gelir. O zaman bile yerel marketlerde, manavlarda bulunmayabilir. Ayrica normal domateslerden daha pahalidir. Yine de yemeklere nefis bir tat katabilir.

Lezzet BilesIklerinin Kesfi
Florida Universitesi’nden bazi arastirmacilar ilginc bir deneyin sonuclarini aciklamislardir. Hem modern hem de ata yadigari meyvelerini iceren 101 farkli domates cesidinden 160 ornek alinmistir. Daha sonra bir grup insandan lezzet yogunlugu icin ornekleri derecelendirmeleri istenmistir. Bu yapildiktan sonra, arastirmacilar domatesleri lezzetlerden sorumlu olan kimyasal bilesIklerin varligi bakimindan analiz etmis ve en lezzetli domateslerde on uc bilesigin daha yaygin oldugunu bulmustur. Arastirmanin bir sonraki asamasinda lezzetli kimyasallari kodlayan genler belirlenmistir.
Arastirmacilar yeni bilgileri secici bitki yetistiriciliginde ciftcilere rehberlik etmek icin kullanmayi planlamaktadir. Amac lezzetli kimyasallar iceren domatesler uretmektir ancak bilim insanlari surecte bazi zorluklar olabilecegini soylemektedir. Insanlar domateslerin tatli ve lezzetli olmasini sever. Bu gereksinimlerin her ikisini de karsilamak icin daha kucuk domatesler yetistirmek gerekebilir. Toplama, tasima ve depolama sirasinda parcalanma olmamasi icin meyveler yeterince saglam olmalidir. Arastirmacilar elverisli domateslerin iki yil icinde ticari testler icin hazir olabilecegini soylemektedir.

Lezzet Arayisi
Yeni ve lezzetli domates cesitlerinin uretimi harika bir fikir gibi gorunmektedir. Bilim insanlarinin ve yetistiricilerin daha iyi bir meyve arayisinda basarili olmalari ve nihai urunun bircok insan icin hem besleyici hem de uygun fiyatli olmasi umut edilmektedir.
Gunumuzde daha iyi bir lezzetin pesinde olanlarin yapabilecegi seyler konusunda bazi oneriler asagida listelenmistir.
*Yilin uygun zamani boyunca pazarlardan ata yadigari domatesler aranabilir.
*Begenilen cesitler kesfedilinceye kadar farkli ata yadigari domatesler denenebilir.
*Eger organik pazarlardan ya da koylu pazarlarindan alisveris yapiliyorsa sevilen domates turlerinin ureticisine dikkat edilebilir. Bir ciftci tarafindan uretilen bir meyve ya da sebze cesidi sevilirse digerleri de begenilebilir.
*Taze, yeni toplanmis domatesler tercih edilmelidir.
*Daha iyi bir lezzet isteyenler kendi domateslerini yetistirmeyi dusunebilir.
*Domatesini kendi yetistirmeyenler ciftci ya da koylu pazarlarini ziyaret edebilir ve tarlada yetisen domateslerin tadini bir serada yetistirilenlerle kiyaslayabilir.
*Eger bulabileceginiz tek sey market ya da manav domatesleri ise farkli cesitler (varsa) denenebilir.
*Domatesler sogutulmamali, buzdolabinda tutulmamalidir. Sogutma, meyvelerin daha uzun sure dayanmasini saglarken tatlarini zayiflatabilir.
Lezzet, yiyecekleri daha keyifli hale getirir ve bu saglikli diyet surdurmeye calisanlar icin ozellikle onemlidir. Saglikli besinler ayni zamanda lezzetliyse kisileri abur cubur yemekten de korur. Abur cuburun lezzeti ugruna saglikli beslenmeden vazgecilmemelidir. Ideal domatesler besinler bakimindan zengin ve ayni zamanda harika tada sahip olmalidir. Yeni domates cesitleri ortaya cikmaya devam ettiginden, mukemmel domates arayisi bircok kisi icin muhtemelen hic bitmeyecek bir surectir.

___________________________________________

Bizde Mutsuz Olalim ~
CeReN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla

CeReN Kullanicisinin Son 5 Konusu
Baslik Kategori Son Yazan Cevaplar Okunma Son Mesaj
Hayal kirikligi ile nasil basa cikilir? Bunları Biliyor Musunuz? CeReN 0 67 06-07-2019 01:35 PM
Cinsel iliskiye girmek egzersiz yerine gecer mi? Kadın Erkek ILişkileri CeReN 0 63 06-07-2019 01:33 PM
Cinsel iliski uyku kalitesini arttiriyor mu? Kadın Erkek ILişkileri CeReN 0 56 06-07-2019 01:30 PM
Bebek sahibi olmak guclesiyor, peki neden? Gebelik CeReN 0 78 06-07-2019 01:29 PM
Regl agrisi kalp krizi gecirmek kadar kotu Kadın Sağlığı CeReN 0 71 06-07-2019 01:27 PM

Cevapla


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 

(View-All Konu Okunma Sayisi : 1
CeReN
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Engin Altan Düzyatan'dan Burak Özçivit'e ilginç mesaj! Nur Magazin 1 12-24-2018 12:37 PM
keçiboynuzunun birbirinden ilginç faydaları Nur Alternatif TIP 1 12-20-2018 01:31 AM
Rüyada Fesleğen (Süs Bitkisi) Görmek Nur F 0 11-06-2018 03:31 PM
Coğrafya Tarihi Nur Coğrafya 0 10-16-2018 01:50 PM
En ilginc ozelliğe sahip 16 kuş türü Azraiill Hayvanlar Alemi 0 10-15-2018 05:15 PM


Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 05:26 PM.

Forum Yasal Uyarı

Kuruluş : 2018
2018 - "Gulucuk Forum" her hakkı saklıdır.


Gulucuk Forum, en iyi Mozilla Firefox ile dolaşılır.
YASAL UYARI : İçerik sağlayacı paylaşım sitelerinden biri olan gulucuk forum Adresimizde 5651 Sayılı Kanun'un 8. Maddesine ve T.C.K'nın 125. Maddesine göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. gulucuk forum hakkında yapılacak tüm hukuksal Şikayetler, Yöneticilerimiz ile iletişime geçilmesi yada iletişim formunu doldurulması halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde gulucuk forum yönetimi olarak tarafımızdan gereken işlemler yapılacak ve size dönüş sağlanacaktır.



Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2019, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0 RC 1

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249